انجمن برق ایران
عملیات خط گرم و بررسی روش های اجرای آن

عملیات خط گرم و بررسی روش های اجرای آن

چکیده :

خط گرم عبارت است از خط انتقالی که برق در آن جریان دارد و کار برروی خطوط برقدار با توجه به سطح ولتاژ به تجهیزات عایق مناسب و روش های عملیاتی که درادامه به آن می پردازم نیاز دارد. 

چرا از عملیات خط گرم استفاده می کنیم؟

 امروزه عدم خاموشی یکی از مهم ترین مواردی است که مورد توجه شرکت های برق رسانی قرارگرفته است. به دلیل اینکه بسیاری از مصرف کنندگان قادر به تحمل خسارات ناشی از قطع برق نمی باشند. در روش های خط گرم بدون اعمال خاموشی، عملیات تعمیر بر روی خط گرم صورت می پذیرد.

از فعاليت گروه های اجرايی عمليات خط گرم می توان نصب كليدهای حفاظتی و غير حفاظتی، اصلاح و تعمیر جمپرهای شبكه فشار متوسط هوايی، نصب و جمع آوری آنتن كليدهای اتوماسيون در شبكه فشار متوسط، اصلاح و آچار كشی يراق آلات در شبكه فشار متوسط، تعويض انواع مقره و كراس آرم در شبكه فشارمتوسط سرويس و نگهداری و... را نام برد.
در عملیات خط گرم علاوه بر ایمنی فردی لازم است ایمنی گروهی، قبل از انجام کار، حین انجام کار، نگهداری تجهیزات، کاور گذاری، شاخه زنی و.. را رعایت نمود.

به طور کلی عملیات خط گرم به دو روش فرمان از دور و فرمان از نزدیک انجام می شود.که به طور خلاصه این دور روش را بررسی می کنیم:

فرمان از دور:

در این روش سیمبان از یک فاصله مجاز و مشخص به خط نزدیک تر نمی شود. برای انجام عملیات سیمبان با استفاده از تجهیزات خط گرم سیم برق دار را دور کرده و تعمیرات لازم مانند تعمیر یا تعویض مقره و... رو انجام می دهد و سپس سیم مهارشده را به جای قبلی خود باز می گرداند. در این روش افراد مجرب و آموزش دیده که شناخت کاملی از تجهیزات و کاربرد آنها دارند با استفاده از تجهیزاتی هم چون عایق های پوششی یا کاورها مانند کاور کراس آرم، کاور تیر، کاور سیم و... و بدون لمس شبکه ، توسط اهرم های عایق یا استیک ها بدون ایجاد خاموشی و از راه دور نسبت به هر گونه عملیات بر روی شبکه های برقدار اقدام می نمایند. پوشش های عایقی معمولاً بر روی پایه ، مقره ، سیم ، کراس آرم و یا هر محل دیگری قرار می گیرند تا از قرار گرفتن احتمالی انسان ، تجهیزات و هادی ها بین دو فاز و یا فاز و زمین جلوگیری نمایند. جهت نصب بعضی از کاورهـا از دسته مخصوص مـوجـود بــر روی آن استفاده می شود و بقیه نیز با استفاده از گریپال کلمپ و یا شاخک گردان بر روی محل مورد نظر گذاشته می شوند. باید در نظر داشت که گیره ها یا طناب آن بسته شود تا محکم نگهداشته شده و از خطر سقوط آن جلوگیری شود.

-گرم-فرمان-از-دور.jpg

لازم به ذكر است در روش فرمان از راه نزديك كاورها توسط دست نصب می شوند.

از ابزارهایی که در این روش مورد استفاده سیمبان ها قرار می گیرد می توان به سیم گیرها، نردبان عایق،بوم یا بالابر عایق، پرچ، بازوهای کمکی، کاورها، تفنگی، سکوی عایق و... اشاره کرد. لازم به ذکر است این عملیات نسبت به فرمان از نزدیک به دلیل اینکه سیمبان به صورت مستقیم با خط در ارتباط نخواهد بود ایمنی بیشتری را به خود اختصاص داده است.

 فرمان از نزدیک:

در این روش سیمبان به صورت مستقیم با خط برقدار در ارتباط است بنابراین عایق نمودن بدن سیمبان نسبت به خط بسیار حائز اهمیت می باشد. این کار با استفاده از تجهیزاتی هم چون دستکش، شانه بند، انواع کاور ها، پتوی عایق، بوم عایق، چهارپایه عایق یا نردبان عایق و ... صورت می پذیرد. باید توجه داشت سیمبان باید مراقبت نماید تا بین دوفاز و یا بین فاز و قسمت‌های بی برق قرار نگیرد كه این كار نیز با قرار دادن كاورهای عایق امکان پذیر می باشد.

-خط-گرم-فرمان-از-نزدیک.jpg

در روش مستقیم یا فرمان از راه نزدیک سیمبان ضمن هم پتانسیل شدن با خط می تواند مستقیماً با یک فاز تماس حاصل نماید ، به شرط اینکه خود را نسبت به زمین و یا فازهای جانبی ایزوله نماید. هم چنین سیمبان با استقرار بر روی وسیله ای که از نظر عایقی دارای مقاومتی بسیار بالا است اقدام به انجام عملیات می نماید كه در نتیجه جریان به مسیر خود ادامه داده و امكان عبور جریان از بدن سیمبان  بوجود نمی آید. برای ولتاژ در سطوح بالا این هم پتانسیل سازی شبکه از طریق لباس مخصوص برای سیمبان که از جنس الیاف نقره می باشد انجام می شود. و جریان از روی لباس عبور خواهد کرد و خطری بدن سیمبان را تهدید نخواهد کرد.

نکاتی که در حین عملیات خط گرم باید به آن توجه نمود:

*پس از اتمام کار به هيچ عنوان نبايد قبل از تخليه، بدن سیمبان را شخص ديگری لمس کند.

*در عملیات هم پتانسیل سازی به دلیل وجود میدان الکتریکی شدید که در اطراف بدن سیمبان وجود دارد، علاوه بر ایجاد کرونا بر تنفس سلولهای سیمبان تائیر منفی گزاشته و لذا مدت زمانی که می توان از این روش استفاده کرد دارای محدودیت می باشد.

*مقدار نشتی نردبان پس از تماس انتهای آن با شبکه برق‌دار نباید بيشتر از 25 ميلی آمپر باشد.

*در محیطی که پیمانکار خط سرد درحال انجام عملیات می باشد نباید عملیات خط گرم انجام شود.

*استفاده از تجهیزات ایمنی فردی مانند: لباس کار، کفش ایمنی، دستکش عایق، کلاه ایمنی، آستین عایق، کمربند ایمنی و... هنگام کار با خط گرم الزامی است.

*سیمبان هنگار انجام عملیات خط گرم نباید اشیاء فلزی و تلفن همراه بهمراه داشته باشد.

*هنگام استفاده از پوشش های عایقی باید با احتیاط عمل نمود تا به کاورهای عایق آسیبی وارد نشد یا باعث ترک خوردگی آن ها نشود.

*کاور ها و پوشش های عایقی باید سالم، خشک و تمیز باشند و سیمبان باید سالم بودن کاور را از نظر ترک خوردگی، سوراخ بودن یا هرگونه آسیب دیدگی احتمالی بررسی کند.

-ای-از-تجهیزات-خط-گرم.jpg

 پس در هر دوروش فرمان از دور و نزدیک، عایق‌های استفاده شده همانند مقاومت بزرگی مانع از عبور جریان از بدن سیمبان می‌شوند. ولی اگر سیمبان فاصله مجاز را حفظ نکند امکان عبور جریان از بدن سیمبان بوجود می‌‌آید که بسیار خطرناک است.

مزایای خط گرم:

*رضایت اجتماعی،اقتصادی و سیاسی

*كاهش تلفات انرژي

*کاهش خاموشی

*پیشگیری از حادثه به دلیل رفع معایب شبکه

*داشتن برق مستمر

*داشتن کارایی بالا

* کاهش ترافیک بی سیم وکاهش تعداد کلیدزنی ها و درنتیجه جلوگیری از استهلاک سریع سکسیونرها و دژنکتورها و هم چنین جلوگیری ازوارد آمدن ضربه به ترانس های توزیع ومصرف کنندگان می گردد.

معایب خط گرم:

*اجزای این عملیات نیازمند افراد آموزش دیده می باشد.

*با توجه به اینکه شبکه برقدار می باشد خطر و هزینه بیشتری نسبت به عملیات خط سرد دارد.

*به دلیل اثرات منفی میدان الکتریکی بر بدن سیمبان مدت زمان این عملیات محدود می باشد.

منابع:

کتاب آشنایی با خط گرم و تعلیم آن/تالیف: سیدمحمدرضا رجائی زاده.

hot line tool

  • ۱۳۹۶/۰۸/۰۷
  • 0
این مطلب را به اشتراک بگذارید
avatars
نویسنده : سحر حاتم پور

نظرات خود را با ما درمیان بگذارید

مطالب مرتبط