PDA

توجه ! این یک نسخه آرشیو شده میباشد و در این حالت شما عکسی را مشاهده نمیکنید برای مشاهده کامل متن و عکسها بر روی لینک مقابل کلیک کنید : چاه ارت چیست؟ اجزای آن



حسین محمدیان
2016/07/21, 11:18
چاه ارت :

براي ايجاد چاه ارت ابتدا يك چاه به قطر ۸۰ سانتي متر حفر نماييم كه عمق چاه بايستي به حدي باشد كه به رطوبت طبيعي زمين رسيده باشيم .
چاه ارت شامل يك صفحه مسي (اندازه اين صفحه قابل محاسبه است) كه بايستي در ته چاه قرار گيرد و بوسيله يك سيم هادي (معمولا از جنس و انداز هادي مياني )با اتصالات مخصوص به هادي مياني متصل گردد .
براي اتصال صفحه مسي به هادي از جوش مسی يا جوش يوني استفاده مي گردد و معمولا بصورت عمودي صفحه مسي داخل چاه قرار داده شده و اطراف آن با مواد كاهنده اهم مانند مخلوط زغال و نمك يا مواد شيميايي مانند بنتونيت و...پر مي گردد معمولا حدود ۱۰سانتي متر از زيرصفحه مسی تا ۲۰سانتي متر بالاي صفحه مسی بايستي با اين مواد پر شوند وبقيه چاه با خاك رس يا درصورت خوب بودن خاك منطقه (سنگلاخي نبودن و شن ريزه كمتر داشتن ) با خاك استخراج شده پر مي گردد .
در قسمت بالاي چاه حوضچه تست ايجاد مي گردد و معمولا كلمپ هاي تست و لوله آبياري در اين قسمت قرار مي گيرند و همچنين بابست هاي مخصوصي هادي مياني به هادي چاه متصل مي گردد .
براي اندازه گيري اهم چاه از دستگاه مخصوصي بنام ارت تستر استفاده مي گردد لازم بذكر است در بعضي مواقع براي رسيدن به اهم پايين مي توان دو ، يا سه و يا تعداد بيشتري سيستم چاه ايجاد نمود و آنها را ازقسمت بالای چاه بهم متصل نمود .

- الکترود صفحه ی مسی:

این الکترود یک صفحه ی مسی مربع شکل است که در موقع نصب، آن را به طور افقی یا عمودی در چاه قرار داده و در میان الکترولیت مناسبی دفن می کنند. در بین الکترودهای مختلف، گران ترین نوع محسوب می شود. زیرا وزن مس مورد نیاز برای ساخت آن بیش از سایر الکترودهاست و همچنین نیاز به حفر چاه و مقدار بیش تری الکترولیت دارد. درعوض مقاومت کم تری ایجاد می کند و از این راه تعداد چاه مورد نیاز برای رسیدن به یک مقاومت معین را کاهش می دهد؛ که این خود، موجب صرفه جویی در هزینه های حفر چاه و تأمین سیم های ارتباطی میان چاه ها و اتصال آن ها به الکترودها و ترانشه کنی های مورد نیاز می شود، از این رو، بسته به مشخصات زمین، در بعضی موارد اقتصادی تر از الکترودهای میله ای خواهد بود. از سوی دیگر، درزمین های کوچک که امکان حفر چاه های متعدد وجود ندارد و با توجه به این که مقاومت سامانه ی احداث شده نباید از حد معینی بیش تر باشد، ممکن است تنها راه احداث سامانه ی اتصال زمین، استفاده از این نوع الکترود باشد.

مشخصاتی که لازم است این الکترود داشته باشد، به شرح زیر است:
1- طول و عرض آن، حداقل cm50×50 باشد.
2- قطر آن از 2 میلی متر کم تر نباشد.
3- خلوص مس مورد استفاده حداقل برابر 99/9 درصد باشد. (مس کاتد)
توجه شود که رعایت نشدن نکته ی ردیف 1 موجب افزایش مقاومت چاه شده و بی توجهی به ردیف های 2 و 3 موجب پوسیدگی سریع و زودتر از موعد الکترود خواهد شد. متأسفانه در حال حاضر، صفحات مسی آلیاژی که مناسب استفاده در زیر خاک نمی باشند، به طور وسیعی مورد استفاده قرار می گیرند. همچنین صفحات فولادی پوشیده شده با مس را فقط به شرطی می توان به جای صفحه ی مسی به کار بُرد که ضخامت لایه ی مس روی آن از حداقل های لازم، کم تر نباشد.

هادی یا سیم ارت:

اینک به بیان جزئیات مهم در انتخاب و استفاده از هادی ارت می پردازیم. نخست هادی های ارت را از نظر محل استفاده به دو دسته تقسیم می کنیم:
دسته ی اول: هادی هایی که در زیر زمین و در تماس با خاک قرار می گیرند.
دسته ی دوم: هادی هایی که روی زمین قرار گرفته و با خاک تماس ندارند.
این طریقه ی دسته بندی از آن روست که انتخاب جنس هادی ارت و همچنین منظور کردن روکش و عایق برای آن، به محل استفاده بستگی دارد. چون در این نوشته توجه خود را بر آن قسمت از شبکه ی ارت که در زیر خاک قرار گرفته، معطوف نموده ایم، صرفاً به بررسی مسائل دسته ی اول می پردازیم:
نخست این که هادی ارت در زیر خاک نیاز به روکش نداشته و لخت بودن آن موجب تماس بیش تر با خاک و کاهش مقاومت کلی شبکه ی ارت می شود؛ و دیگر این که در زیر خاک به علت دخالت عوامل خورنده از قبیل رطوبت و املاح خاک، عمر هادی ارت کوتاه شده و زودتر از بین خواهد رفت. مسأله ی خوردگی به ویژه در هنگام تشکیل پیل های گالوانیک بسیار جدی و خطرناک می شود. در این وضعیت، در اندک زمانی هادی ارت نابود خواهد شد.

هادی ارت می تواند به صورت سیم یا تسمه بوده و از جنس مس یا فولاد گالوانیزه ساخته شود. بدیهی ست هادی و الکترود ارت می باید هم جنس باشند تا از تشکیل پیل و گالوانیک و خوردگی های ناشی از آن جلوگیری شود. شایان ذکر است که متأسفانه در حال حاضر سیم هایM.R.M), 04.01.09 21:33) مس آلیاژی که در اصل برای استفاده در خطوط هوایی برق ساخته شده اند، به جای سیم مسی خالص در چاه های ارت به کار بُرده می شوند که این عمل اشتباه، دوام هادی ارت را تحت تأثیر قرار داده و از عمر آن می کاهد.
در صورتی که بنتونیت موجود، پودری و نرم باشد، نباید آن را روی سطح آب داخل چاه ریخت و لازم است یک بشکه یا سطل مناسب تهیه کرد و آب و پودر موجود را در آن مخلوط نمود تا به صورت دوغابی یکنواخت در آید. سپس الکترود را مانند قبل آویزان نموده و چاه را تا ارتفاع لازم با دوغاب آماده شده پُر می کنیم.
توجه شود که مقدار آب موجود در دوغاب باید طوری تنظیم شود که دوغاب ساخته شده به اندازه ی کافی نرم و روان باشد و زوایا و گوشه های چاه را به خوبی پُر کند؛ ولی شُل بودن زیاده از حدِ آن نیز باعث می شود که حجم دوغاب افزایش یابد، و چون رطوبت بیش از حد چنین دوغابی ماندگار نیست، پس از زمانی کوتاه و با از دست رفتن رطوبت اضافه، شاهد کاهش یافتن حجم الکترولیت و در نتیجه ترک خوردن توده ی بنتونیت و سرانجام افزایش مقاومت چاه خواهیم بود. این موضوع کلی ست و باید در تمامی روش های مختلف اجرای چاه ارت مورد توجه قرار گیرد.

اجرای الکترود صفحه ای به طور عمودی :

برای این کار، نخست 150 لیتر آب در کف چاه ریخته و بعد حدود 50 کیلوگرم بنتونیت، به تدریج روی سطح آب می ریزیم. این کار طوری انجام می گیرد که در پایان، آب تنها و یا بنتونیت خشک و بی آب روی سطح باقی نماند. سپس حدود 10 دقیقه صبر می کنیم تا بنتونیت خود را بگیرد. در این فرصت می توانیم صفحه ی مسی را به سیم ارت متصل کنیم. اکنون صفحه ی مسی را به کمک سیم متصل به آن به درون چاه می فرستیم تا در وسط چاه به طور عمودی روی لایه ی بنتونیت بایستد. مهم است که لایه ی بنتونیت در فرصت داده شده آن قدر سفت شده باشد که صفحه ی مسی در آن فرو نرود. به هر حال، اگر به علت شُل بودن مخلوط ریخته شده و علی رغم صبر کافی، هنوز هم صفحه در لایه اجرا شده فرو می رود، می باید مقدار کمی صبر کرد تا بنتونیت خشک جدید با جذب مقداری از رطوبت، سطح کار را سفت کند. پس از قرار گرفتن صفحه، آب و بنتونیت به طور هم زمان یا به تناوب درون چاه ریخته می شوند، به طوری که دانه های بنتونیت درون آب غرق شوند. این کار آن قدر ادامه می یابد تا سطح بنتونیت حداقل به 5 سانتی متری بالای صفحه برسد. در این مرحله باید حداقل یک ساعت و بهتر از آن چند ساعت صبر کنیم تا دوغاب بنتونیت کاملاً خود را بگیرد. سپس می توانیم بقیه ی چاه را با خاک سرندشده و نرم پُر کنیم. مهم است که پیش از آغاز ریختن خاک، سطح لایه ی بنتونیت آن قدر سفت شده باشد که خاک ریخته شده از بالای چاه درون بنتونیت فرو نرود. برای این کار توصیه می شود پس از آن که آب موجود در چاه کاملاً جذب شد، مقداری بنتونیت خشک در حد یک لایه ی نازک (حدود 2 تا 3 سانتی متر) روی لایه ی قبلی بریزیم تا پس از گذشت زمان کافی، سطح کار کاملاً قوام یابد. همچنین توصیه می شود همراه خاک پُرکننده، مقداری آب نیز به منظور نشست دادن و متراکم کردن آن اضافه شود.
در صورتی که بنتونیت موجود پودری و نرم باشد، به همان شکلی که قبلاً توضیح داده شد، در بیرون چاه آن را به صورت دوغاب یکنواختی در آورده و تا ارتفاع لازم در چاه می ریزیم.
معمولاً برای چاهی به قطر حدود 80 سانتی متر و صفحه ای به ارتفاع 50 سانتی متر، حدود 300 تا 350 کیلوگرم بنتونیت و 3 برابر آن آب لازم است.

برای مشاهده اجزای بکار رفته در چاه ارت به فایل پیوست زیر مراجعه نمایید.